Saartje Sondeijker is in December gepromoveerd. Haar onderzoek is een verkennende zoektocht naar een nieuwe methode voor de ontwikkeling van transitiescenario’s. Dergelijke scenario’s zijn niet nieuw, maar werden slechts op experimentele basis ontwikkeld. Er ontbrak een methodisch solide basis om transitiescenario’s consistenter en op grotere schaal te kunnen ontwikkelen.  Het belang van dit type scenario’s neemt toe in onze huidige samenleving, waarin duurzaamheid een belangrijke streefwaarde is. De vooronderstelling is dat maatschappelijke transitieprocessen hierin essentieel zijn. Duurzaamheid vraagt om een radicale omslag in onze manier van denken en handelen. Het gaat uit van trendbreuken, daar waar conventionele scenario’s trends juist als uitgangspunt nemen. Dit legitimeert de noodzaak van een nieuwe scenariomethode, welke onzekerheden en verrassingen benut om radicaal nieuwe en afwijkende ontwikkelingen te schetsen die onduurzame systemen zouden kunnen afbreken.  Tegen de achtergrond van deze ontwikkelingen heeft dit onderzoek een nieuwe scenariomethode ontwikkeld (TRANSCE). Het inhoudelijke doel is de aard en het patroon van niet geleidelijke veranderingen richting duurzaamheid inzichtelijk te maken. Tegengesteld aan conventionele scenariomethoden is het primaire doel niet om hierin realistisch of voorspellend te zijn, maar om niche partijen te informeren en te inspireren tot korte termijn actie binnen een lange termijn kader van duurzaamheid. Het procesdoel treedt duidelijk op de voorgrond. Transitiescenario’s beogen gezamenlijk leren tot stand te brengen, partijen te verbinden en maatschappelijke samenwerkingsprocessen te ondersteunen.  Aan de hand van drie uiteenlopende case studies heeft de methode zich iteratief steeds verder ontwikkeld. Elke case study heeft geleid tot aanpassingen in de methode. Na de laatste case study trad er convergentie op en waren er geen fundamentele wijzigingen meer te verwachten.

TRANSCE bouwt voort op bestaande scenariomethoden, maar voegt daar nieuwe elementen aan toe. Door deze verbindingen tussen nieuw en oud, biedt TRANSCE een nieuwe methode voor de praktijk van scenario-ontwikkeling in de context van duurzaamheid.  Dit onderzoek heeft bijgedragen aan de theoretische inbedding van transitiescenario’s, de karakterisering ervan als afwijkend type scenario en de methodologische onderbouwing. Door onzekere ontwikkelingen als uitgangspunt te nemen voor verandering, ontstaan er scenario’s met een fundamenteel andere aard en dynamiek dan bij conventionele scenariomethoden. TRANSCE biedt een denkkader om vanuit een radicaal en complex veranderperspectief naar de toekomst te kijken. Dit bleek tevens de basis te vormen voor het continuerend bediscussiëren en implementeren van duurzaamheid op de korte termijn.  De onderliggende stappen van TRANSCE bleken een solide factor in de verschillende cases en kunnen daardoor worden beschouwd als bouwstenen voor exploratief en anticipatief toekomstdenken in de context van transities.